Duomo (Kathedraal) van Florence bezoeken? Blikvanger van Florence

Een van de meest iconische gebouwen in Toscane is toch wel de Duomo Santa Maria del Fiore in Florence. Sterker nog, de Duomo (Kathedraal) is het stralende middelpunt van Florence. De grote roodbruine koepel is de blikvanger van de stad en al van ver te zien. De prachtige Duomo die er nu staat is het resultaat van jarenlang werk. In 1296 werd begonnen met de bouw van deze kerk en pas in 1436 werd het enorme project voltooid.

Gigantische Duomo van Florence
Duomo van Florence; één van 's werelds grootste kathedralen ter wereld

De Duomo is gigantisch, de kathedraal is zo’n 153 meter lang en 38 meter breed. Er is plaats voor zeker 20.000 mensen en daarmee past de Duomo in het rijtje van de grootste kathedralen ter wereld samen met onder andere St. Paul’s Cathedral in Londen, de Sint Pieter in Rome en de Duomo in Milaan. Santa Maria del Fiore betekent letterlijk ‘heilige maagd van de bloem’. De naam is een verwijzing naar de lelie; hét symbool van Florence die je overal terug vindt.

De bouw van de Duomo

kathedraal van florence

Voor de huidige kathedraal er kwam, stond er eerst een andere kerk op deze plek; de Santa Reparata. Maar omdat deze veel te klein was, werd besloten om deze in zijn geheel te vervangen. Vandaag de dag kun je nog wat restanten terugvinden in de crypte van de Duomo.

Architect en beeldhouwer Arnolfo di Cambio was degene die dit enorme project mocht gaan waarmaken. Echter stierf hij een paar jaar later waardoor de bouw stil kwam te liggen. Rond 1330 kwam er een nieuwe architect op het project; Giotto. En zo volgden er nog een aantal architecten.

Pas rond 1380 stond de kathedraal er, al was het gebouw toen nog niet af. Het belangrijkste onderdeel moest nog komen; de koepel.

De koepel van de Kathedraal

koepel van de Duomo Santa Maria del Fiore
De wereldberoemde koepel van de Duomo Santa Maria del Fiore

In 1418 werd er een heuse wedstrijd gehouden om een ontwerp te maken voor de koepel. De opdracht was om een koepel te bedenken die de hele bevolking van Florence in schaduw zou bedekken. De winnaar zou tweehonderd gouden florijnen krijgen.

Filippo Brunelleschi was degene die won. Het verhaal gaat dat Brunelleschi, toen hij de opdracht nog niet had binnengesleept, een ei meenam naar een bijeenkomst over de koepel. Hij vroeg aan de aanwezigen om het ei rechtop te zetten. Wat natuurlijk niet lukte. Vervolgens sloeg hij voorzichtig de onderkant van het ei kapot en zette het ei rechtop op een marmeren plaat. Het schijnt dat Brunelleschi met dit toneelstukje de opdracht definitief won. De koepel staat daarom nu ook wel bekend als het ei van Brunelleschi.

In 1420 begon de bouw en in 1436 was het dan eindelijk klaar. Dit jaar is het dus precies 600 jaar geleden dat er met de bouw begonnen werd. Brunelleschi ontwierp niet alleen de koepel, hij ontwierp ook verschillende hijskranen om de bouw van de koepel überhaupt mogelijk te maken.

De techniek die hij gebruikte voor deze koepel was compleet nieuw. Nog nooit eerder was een dergelijke koepel gebouwd. Destijds geloofden veel mensen niet dat Brunelleschi het ook daadwerkelijk voor elkaar kon krijgen. Hij maakte namelijk geen gebruik van steigers en de gebruikelijke houten constructies waarop een boog gebouwd wordt. Zijn constructie was zelfdragend en werd later di giro in giro genoemd, wat kring voor kring betekend.

Later werd zijn werkwijze bij veel meer koepels toegepast, zoals die van de Sint Pieterskerk in het Vaticaan. Pas rond 1471 was de kathedraal eindelijk helemaal af – nou ja, zo goed als dan.

De buitenkant van de Santa Maria del Fiore

Deur van de Santa Maria del Fiore Porta della Mandorla
Marmer buitenkant van de Santa Maria del Fiore met de indrukwekkende deur (Porta della Mandorla)

De Duomo is van buiten echt een plaatje om te zien. De kathedraal is gemaakt van heel veel marmer in de kleuren wit, roze en groen. Er zijn ook veel beelden te zien. Detail na detail, je weet eigenlijk niet waar je moet kijken.

Vooral de deur naar de koepel is indrukwekkend; de Porta della Mandorla (letterlijk vertaald ‘deur van amandel’). Deze deur aan de noordzijde is een van de laatste onderdelen die versierd werden voor de kathedraal echt af was. Veel kunstenaars hebben er aan gewerkt zoals Donatello en Nanni di Bianco.

Inmiddels is deze deur al een keer gerestaureerd. In 2012 werd de deur na een restauratie van maar liefst 12 jaar weer onthuld. Dat geeft ook maar weer aan hoeveel detail er in verwerkt is.

Het interieur van de Duomo

Interieur Duomo Florence
Het interieur van de Duomo van Florence

Aan de buitenkant is de Duomo rijkelijk versierd, de binnenkant is echter wat soberder. Het interieur is simpel en de meeste muren en plafonds zijn kaal gebleven. Er zijn wel een aantal kostbare fresco’s en schilderijen te zien.

binnenkant van de koepel
Het laatste oordeel. De schildering aan de binnenkant van de koepel

Ook aan de binnenkant is de koepel het meest indrukwekkend. Deze is namelijk alles behalve kaal. De binnenkant van de koepel was oorspronkelijk ook kaal maar rond 1500 gaf Groothertog Cosimo I de’ Medici de opdracht om het hele oppervlak te schilderen, maar liefst 3600 vierkante meter. De klus ging naar Giorgio Vasari, die ook de geheime gang over de Ponte Vecchio en de Galleria degli Uffizi bouwde. Het werd een groot fresco van Het laatste oordeel. Een enorme klus, die zolang duurde dat Vasari stierf voor hij het af kon maken. De kunstenaar Federico Zuccari maakte het uiteindelijk af.

Wat ook opvalt als je aan de binnenkant van de koepel staat, zijn alle gaten die je ziet – 48 om precies te zijn. Hoewel het oorspronkelijk niet het plan was, has Brunelleschi er al rekening mee gehouden dat de koepel ooit beschilderd zou worden. De gaten dienen om steunbalken aan te bevestigen waaraan steiger konden worden gehangen. Daarnaast zorgen ze er ook voor dat de koepel kan ‘ademen’.

Uitzicht over Florence

Campanile Florence
De Duomo, met rechts de klokkentoren (Campanile)

Als je Florence van boven wilt bewonderen kun je ook in de Duomo terecht. Het is namelijk mogelijk om de koepel van de Duomo te beklimmen. Je moet er wel 463 treden voor beklimmen, maar dan heb je ook wat.

Echter is er ook de optie op de naastgelegen Campanile te beklimmen. Deze naastgelegen klokkentoren is gebouwd in dezelfde stijl als de Duomo zelf met wit, groen en roze marmer. De toren is 85 meter hoog en biedt niet alleen een mooi uitzicht over Florence, maar je kunt ook de koepel van de Duomo heel mooi van boven zien. Ook hier moet je flink wat trappen op, 414 om precies te zijn, maar je wordt wederom beloond met een prachtig vergezicht.

Lisanne Hoekstra

Blogger voor In My Bloom | Lisanne is afgestudeerd als journaliste en is actief als blogger op haar eigen website. Ze schrijft over boeken, muziek, planten en lifestyle; haar andere passies naast haar liefde voor Toscane. Hier op ToscaneTips.nl schrijft ze met plezier over al het moois dat Toscane te bieden heeft. Ciao!

De zekerheid van: