Zoek & boek

Een Italiaanse aperitief: de Aperol Spritz

De Aperol Spritz komt uit Noord-Italië, maar hij is in twee stappen ontstaan. De spritz zelf — wijn aangelengd met water — stamt uit de negentiende eeuw, toen Veneto onder Oostenrijks bestuur stond; de likeur Aperol werd pas in 1919 in Padua gemaakt door de broers Luigi en Silvio Barbieri, en de combinatie van die twee werd pas in de jaren vijftig populair.

Dat is het korte antwoord. Hieronder staat het langere: wat er in dat felle oranje zit, waarom een Italiaans drankje een Duitse naam draagt, hoe je hem volgens het gecertificeerde recept maakt, en hoe het aperitivo-uur in Florence en Siena in de praktijk werkt.

Waar komt dit fel oranje gekleurde drankje eigenlijk vandaan?

Er lopen twee verhalen door elkaar, en dat gaat vaak mis. Het ene gaat over de spritz, het andere over Aperol. Ze komen pas halverwege de twintigste eeuw bij elkaar.

Eerst de spritz. In de negentiende eeuw stond het noordoosten van Italië onder Oostenrijks bestuur. Soldaten, ambtenaren en handelaren uit Wenen vonden de lokale wijn van Veneto te zwaar om zo te drinken en vroegen de waard er water bij te doen. Ze gebruikten daarvoor het Duitse werkwoord spritzen: spatten of sproeien. Dat woord bleef hangen, en daarom draagt een door en door Italiaans drankje een Duitse naam.

Dat de lokale bevolking er vervolgens Habsburgse kruidenbitters aan toevoegde, wordt vaak verteld, maar het is overlevering. Wat wel vaststaat: de bitter kwam er pas in het begin van de twintigste eeuw bij. Select, de Venetiaanse bitter die in Venetië nog altijd de standaardspritz vult, verscheen in 1920.

Dan Aperol. Giuseppe Barbieri opende in 1880 een distilleerderij in Padua. Zijn zonen Silvio en Luigi namen het bedrijf in 1912 over als Fratelli Barbieri, en na jaren experimenteren ging hun oranje likeur in 1919 in productie. Aperol was er dus nog niet tijdens de Oostenrijkse tijd — die volgorde klopte in de vorige versie van dit artikel niet.

De Aperol Spritz zoals wij hem kennen brak pas in de jaren vijftig door. Aperol zet dat decennium zelf op zijn tijdlijn als het moment waarop het recept ontstond dat de cocktail groot maakte.

Het merk wisselde daarna een paar keer van eigenaar: in 1983 naar Seagram, in 1991 naar Cantrell & Cochrane via Barbero 1891, en sinds 2003 zit Aperol bij Campari Group. Daar wordt het nog steeds gemaakt.

Een glas Aperol Spritz met ijsblokjes en een schijfje sinaasappel op een tafeltje op een Italiaans terras
De oranje kleur is het handelsmerk van Aperol. Campari, waarmee het vaak verward wordt, is dieprood.

Wat zit er in Aperol, en hoe sterk is het?

Het precieze recept is geheim, maar de bekende bestanddelen zijn bittere sinaasappel, gentiaan, rabarber en kina. Die combinatie levert de bitterzoete smaak op en de kleur waar het merk om bekendstaat: helder oranje.

Aperol heeft 11 procent alcohol. Dat maakt het aan de lichte kant voor een bitter, en het is een van de redenen dat een spritz als middagdrankje werkt.

Hier moeten we een fout uit de vorige versie rechtzetten. Daar stond dat Aperol roder en donkerder zou zijn dan Campari. Het is omgekeerd: Aperol is oranje, Campari is dieprood. Aperol noemt Campari op zijn eigen site letterlijk zijn dieprode tegenhanger. Campari is bovendien ongeveer twee keer zo sterk — de Amerikaanse productnotering staat op 24 procent, en het percentage verschilt per land.

Aperol en Campari naast elkaar
Aperol Campari
Kleur Helder oranje Dieprood
Alcohol 11% Ongeveer twee keer zo hoog; 24% in de Amerikaanse notering, verschilt per markt
Smaak Bitterzoet, sinaasappel voorop Uitgesproken bitter, kruidiger
Klassieke cocktail Aperol Spritz Negroni, Americano, Campari Spritz

Nog een detail waar je in Duitsland tegenaan kunt lopen: daar is jarenlang een fles Aperol van 15 procent verkocht. Dat had niets met smaak te maken maar met statiegeld — flessen vanaf 15 procent alcohol zijn vrijgesteld van het Duitse eenmalige statiegeld. Duitse supermarkten noteren inmiddels weer gewoon 11 procent, al duikt de oude fles nog op bij webshops met restvoorraad.

Wat is aperitivo precies?

Aperitivo is geen drankje maar een tijdstip. Het is het uur tussen het einde van de werkdag en het avondeten, ergens tussen zes en acht, waarin je iets drinkt met wat te eten erbij en niet van plan bent daar een avond van te maken. Het eten hoort erbij en wordt meestal niet apart afgerekend: olijven, chips, stukjes focaccia, soms een compleet buffet.

Dat laatste heet apericena, een samentrekking van aperitivo en cena (avondeten), en is vooral een noordelijk verschijnsel. In Toscane is het vaker een bescheiden schaaltje dan een buffet, maar het principe is hetzelfde: je betaalt voor het glas en het eten komt erbij.

Het ritueel hoort bij een reeks ongeschreven Italiaanse gebruiken waar je je in Italië beter aan houdt — net als geen cappuccino na het ontbijt, en net als het moka-momentje aan het begin van de dag. Wie dat ritme eenmaal doorheeft, begrijpt ook waarom een Italiaanse dag zo is ingedeeld als hij is; we schreven er eerder over in een stuk over la dolce vita.

Bestel als een Italiaan

Vraag je om “een spritz”, dan krijg je in Venetië meestal Select of Campari in je glas en in Toscane meestal Aperol. Wil je zeker weten wat je krijgt, noem dan de bitter: uno spritz all’Aperol. En ga staan of zitten voordat je bestelt: aan de bar betaal je vrijwel overal minder dan aan een tafeltje, en dat verschil staat gewoon op de kaart.

Waar drink je aperitivo in Florence en Siena?

In Florence gebeurt het aan de overkant van de Arno. De Oltrarno, en dan vooral Piazza Santo Spirito, is het plein waar de stad na zessen naartoe trekt: studenten op de trappen van de kerk, tafeltjes tot op de stoep, en een prijsniveau dat merkbaar lager ligt dan rond de Duomo. De wijk Sant’Ambrogio, rond de overdekte markt, is het tweede adres.

Florence eet daarbij graag zijn eigen dingen. De Florentijnen worden niet voor niets boneneters genoemd, en dat zie je terug in wat er bij het glas komt: cannellinibonen, crostini met kippenlever, pecorino. Wil je het aperitivo-uur laten doorlopen tot na het eten, dan sluit je af bij een van de ambachtelijke ijssalons van Florence.

In Siena is het anders. Daar draait alles om Piazza del Campo, waar de terrassen in een halve schelp naar het stadhuis toe lopen en de zon tot laat op de bakstenen blijft staan. Je betaalt op het plein meer dan in de zijstraten, en je koopt daar het uitzicht op de Torre del Mangia mee. In de contrade-straatjes eromheen zitten de adressen waar de Sienezen zelf zitten. Een dagje Siena eindigt het rustigst op het Campo, en daarna loop je door naar een van de restaurants in Siena.

Beide steden zijn zonder auto te doen. Florence heeft station Santa Maria Novella midden in het centrum; Siena bereik je vanaf het busstation bij dat station met lijn 131R van Autolinee Toscane naar Piazza Gramsci, een rit van ongeveer vijfenzeventig tot negentig minuten. Het treinstation van Siena ligt onder de stad, met een stevige klim of roltrappen naar boven — de bus is in de praktijk handiger.

Aperitivo-uur in Florence, georganiseerd

Wie het aperitivo-uur niet zelf wil uitzoeken, kan het geleid doen: een boottocht over de Arno met een glas erbij, of een wandeling langs een reeks adressen in de Oltrarno met proeverijen onderweg.

Powered by GetYourGuide

Hoe maak ik zelf Aperol Spritz?

Er is wel degelijk een vastgelegde verhouding, ook al wordt er in elke bar van afgeweken. Het door de International Bartenders Association gecertificeerde recept is drie delen prosecco, twee delen Aperol en één deel sodawater. Aperol verwijst op zijn eigen site naar precies die verhouding.

Vertaald naar een glas komt dat neer op ongeveer negentig milliliter prosecco, zestig milliliter Aperol en dertig milliliter bruiswater. Vul een groot wijnglas eerst met ijs, schenk dan de prosecco, dan de Aperol en als laatste het water, en roer één keer door. Een schijf sinaasappel erin, klaar.

Ingrediënten Aperol Spritz:

  • 90 ml prosecco (3 delen)
  • 60 ml Aperol (2 delen)
  • 30 ml bruiswater (1 deel)
  • Een glas vol ijsblokjes
  • Een schijf sinaasappel

De huisvariant van deze site is sterker: gelijke delen prosecco, Aperol en bruiswater, dus ongeveer 100 milliliter van elk. Dat is uitdrukkelijk geen standaardrecept maar een persoonlijke keuze, en het wordt bitterder en zwaarder. Wie hem lichter wil: houd de verhouding 3-2-1 aan en zet het glas eerst een kwartier in de vriezer.

Waarom het ijs er eerst in moet

Vul het glas royaal met ijs voordat er iets in gaat. Veel ijs smelt langzamer dan weinig ijs, dus je drankje verwatert juist minder. Schenk de prosecco als eerste in en de bitter daarna, dan meng je vanzelf zonder te hoeven roeren. Een schijf sinaasappel doet meer dan versieren: de olie in de schil geeft het glas zijn geur.

Aperol wordt bij prosecco in een glas met ijsblokjes geschonken, met een schijf sinaasappel ernaast
Eerst het ijs, dan de prosecco, dan de Aperol en als laatste het bruiswater.

Prosecco is geen Toscaans product

Een spritz is in Toscane net zo gewoon als elders in Italië, maar het mousserende deel ervan komt er niet vandaan. Prosecco DOC mag alleen worden gemaakt in Veneto en Friuli-Venezia Giulia, in negen aangewezen provincies: Treviso, Belluno, Padova, Venezia, Vicenza, Gorizia, Pordenone, Udine en Trieste. De hoofddruif is Glera, en de benaming werd in 2009 erkend. Toscane staat niet op die lijst.

Dat is geen bezwaar — het is wel een reden om na het aperitivo op streekwijn over te stappen. Wie meer wil weten over wat er hier gemaakt wordt, begint bij ons stuk over Toscaanse wijn of bij de wijnstreken van Toscane op een rij. Zit je in het gebied tussen Florence en Siena, dan is een glas Chianti het logische vervolg op je spritz; verder naar het zuiden ligt Montalcino, het dorp van de Brunello.

Wil je wijngoederen bezoeken, dan kom je er zonder auto niet. De meeste liggen buiten de dorpen, aan grindwegen, en er rijdt geen bus naartoe. Eind mei zetten veel bedrijven tijdens Cantine Aperte hun deuren open, en in de zomer loopt het aperitief tijdens een dorpsfeest gewoon door in het diner — zie ons stuk over een sagra in Toscane.

Voor de wijngoederen wel een auto, voor het centrum niet

Voor de Chianti, Montalcino en de heuvels rond Siena is een huurauto de enige praktische oplossing. Rijd er alleen niet de historische centra mee in: Florence en vrijwel elk Toscaans stadje hebben een ZTL, en een boete komt maanden later per post binnen. Parkeer buiten de muren en loop het laatste stuk.

Het aperitief is ook het natuurlijke begin van een langere maaltijd. De hapjes die erbij komen zijn vrijwel altijd streekproducten uit de Toscaanse keuken, en wie daar dieper in wil, kan er een culinaire reis door Toscane omheen bouwen. Tijdens een kookles in Toscane maak je die hapjes zelf, meestal met een glas erbij.

Zelf leren maken in Siena

Een spritz leer je in twee minuten; de rest van de tafel niet. In Siena zijn kooklessen en proeverijen te boeken die aansluiten op het aperitivo-uur en meestal in de late middag beginnen.

Powered by GetYourGuide

Enoteca Italiana in Siena: wat er wel en niet open is

In de Fortezza Medicea zat sinds 1933 de Enoteca Italiana, de nationale wijnbibliotheek van Italië. Die ging in 2017 in liquidatie en sloot. Inmiddels is de naam overgenomen en is de wijnbar weer in bedrijf; reserveren gaat per e-mail en wordt aangeraden. Het bijbehorende wijnmuseum is nog niet open — de beheerders zelf noemen 2027 als openingsjaar, ook al lees je op reisblogs iets anders. Openingstijden en tarieven publiceren ze niet, dus mail vooraf.

Regels waar je bij een aperitivo tegenaan loopt

Een aperitief drinken lijkt vrij van regels, maar in Florence en Siena is dat het niet helemaal. Twee dingen zijn het vermelden waard, omdat ze een avond kunnen bederven.

Florence: na negenen geen alcohol meer om mee te nemen

In het UNESCO-deel van het centrum van Florence geldt een reglement voor de bescherming van het historisch centrum. Verkoop van alcohol om mee te nemen is verboden van 21:00 tot 06:00 uur, en verkoop van welke drank dan ook in een glazen verpakking is in diezelfde uren eveneens verboden. Schenken op de openbare ruimte, dus op terrassen, moet stoppen tussen 24:00 en 07:00 uur. De boetes bedragen minimaal het viervoudige van het wettelijk minimum, en bij herhaling kan een zaak twee tot vijftien dagen worden gesloten. In de praktijk raakt dit vooral wie met een fles de straat op wil: op het terras zelf zit je tot middernacht goed.

Florence: de ZTL, ook ’s nachts in de zomer

De sectoren A, B en O van de ZTL zijn gesloten van maandag tot en met vrijdag van 07:30 tot 20:00 uur en op zaterdag van 07:30 tot 16:00 uur. Daarbovenop geldt van de eerste donderdag van april tot en met de eerste zondag van oktober een nachtelijke zomer-ZTL van 23:00 tot 03:00 uur in de nachten van donderdag op vrijdag, vrijdag op zaterdag en zaterdag op zondag, in alle sectoren. Juist de uren waarin je uit eten gaat, dus. Parkeer buiten de zone en neem de tram of loop.

Siena: rond de Palio geen alcohol op het Campo

Tijdens de proefritten, de tratta en de Palio zelf geldt op Piazza del Campo en in de afgesloten straten een verbod op alcoholhoudende dranken van elke sterkte, en ook op glazen en metalen flessen, plastic flessen met dop en bevroren dranken. De Palio wordt gelopen op 2 juli en 16 augustus; in 2026 won Contrada dell’Aquila op 2 juli, en werd de augustusrace twee keer uitgesteld door regen en uiteindelijk op 18 augustus gewonnen door Contrada del Nicchio. Wil je in die dagen rustig een spritz drinken, wijk dan uit naar de zijstraten of naar een andere dag.

Verder geldt het gewone advies: het aperitivo-uur is geen vaststaand tijdstip. In Florence begint het rond zes, in kleinere plaatsen vaak later, en op zondag ligt het overal anders. Meer van dit soort praktische aanwijzingen staat in onze artikelen over eten en drinken in Toscane.

Veelgestelde vragen over de Aperol Spritz

Waar komt Aperol Spritz vandaan?

Uit Noord-Italië, in twee stappen. De spritz — wijn aangelengd met water — ontstond in de negentiende eeuw in Veneto, toen dat gebied onder Oostenrijks bestuur stond en bezoekers uit Wenen de lokale wijn te zwaar vonden. De likeur Aperol werd pas in 1919 in Padua gemaakt door de broers Luigi en Silvio Barbieri, in de distilleerderij die hun vader Giuseppe daar in 1880 begon en die zij in 1912 als Fratelli Barbieri voortzetten. De combinatie van Aperol en prosecco werd volgens Aperol zelf pas in de jaren vijftig populair.

Waarom heeft een Italiaans drankje een Duitse naam?

Omdat het woord spritz uit het Duits komt: spritzen betekent spatten of sproeien. In de negentiende eeuw vroegen Oostenrijkse soldaten en ambtenaren in Veneto om water bij hun wijn, en het Duitse werkwoord bleef aan de gewoonte plakken. De vertaling injecteren, die je soms leest, is onjuist. Dat er daarna Habsburgse kruidenbitters aan werden toegevoegd is overlevering; de bitter in de spritz is aantoonbaar pas een verschijnsel van de twintigste eeuw.

Hoeveel alcohol zit er in Aperol?

Elf procent. Dat staat zo in de officiele FAQ van Aperol. In Duitsland werd jarenlang een fles van vijftien procent verkocht, niet om smaakredenen maar omdat flessen vanaf vijftien procent zijn vrijgesteld van het Duitse eenmalige statiegeld; Duitse supermarkten noteren inmiddels weer elf procent. Campari, waar Aperol vaak mee wordt verward, is ongeveer twee keer zo sterk: de Amerikaanse notering staat op vierentwintig procent en het percentage verschilt per markt.

Wat is de juiste verhouding voor een Aperol Spritz?

Drie delen prosecco, twee delen Aperol en een deel sodawater. Dat is het door de International Bartenders Association gecertificeerde recept, en Aperol verwijst er op zijn eigen site naar. In een groot wijnglas komt dat neer op ongeveer negentig milliliter prosecco, zestig milliliter Aperol en dertig milliliter bruiswater, over een glas vol ijs, met een schijf sinaasappel. Gelijke delen van alle drie kan ook, maar dat is een sterkere huisvariant en geen standaard.

Is Aperol hetzelfde als Campari?

Nee. Aperol is helder oranje, elf procent en bitterzoet met sinaasappel voorop; Campari is dieprood, ongeveer twee keer zo sterk en uitgesproken bitter. Aperol noemt Campari op zijn eigen site zijn dieprode tegenhanger. Beide merken zijn tegenwoordig eigendom van Campari Group: Aperol kwam daar in 2003 terecht, na eerdere eigenaren Seagram vanaf 1983 en Cantrell en Cochrane vanaf 1991.

Is prosecco een Toscaanse wijn?

Nee. Prosecco DOC mag alleen worden gemaakt in Veneto en Friuli-Venezia Giulia, in negen aangewezen provincies: Treviso, Belluno, Padova, Venezia, Vicenza, Gorizia, Pordenone, Udine en Trieste. De hoofddruif is Glera en de benaming is in 2009 erkend. Toscane valt er niet onder. Je drinkt er in Toscane wel gewoon prosecco, maar voor streekwijn stap je over op Chianti, Brunello di Montalcino of Vernaccia di San Gimignano.

Bijgewerkt op 15 september 2026; oorspronkelijk gepubliceerd op 9 november 2023. Het alcoholpercentage, de 3-2-1-verhouding en de vergelijking met Campari komen van aperol.com; de tijdlijn van 1919 en de jaren vijftig eveneens van aperol.com; de bedrijfsgeschiedenis van Fratelli Barbieri en de eigendomsketen van de Italiaanse Wikipedia; de kleur en het alcoholpercentage van Campari van campari.com; de geschiedenis van de spritz en de herkomst van het woord van caffeflorian.com; de Duitse fles van 15 procent van vinepair.com en een Duitse supermarktnotering; de afbakening van Prosecco DOC van quattrocalici.it; de ZTL-tijden van Florence van mobilita.comune.fi.it; de alcohol- en terrastijden in het centrum van Florence uit het gemeentelijke reglement voor het historisch centrum; het alcoholverbod rond de Palio en de uitslagen van 2026 van comune.siena.it en tg24.sky.it; de stand van zaken bij de Enoteca Italiana van ansa.it en enotecaitalianasiena.it. Prijzen en tijden kunnen wijzigen — controleer ze voor vertrek.

Davinia Prins
Procurement Manager Services BeNeLux
Inspiratie & tips

Misschien ook interessant?

Laat je inspireren Italiaanse gerechten uit de streek

Laat je inspireren: Italiaanse gerechten uit de streek

Ben jij ook zo'n fan van Toscane? Die geweldige streek in Italië vol cultuur, wijn, prachtige...

Een driedaagse culinaire reis door Toscane

Dat ‘eten’ centraal staat bij de Italianen moge duidelijk zijn! Gesmeerde boterhammetjes, belegd met kaas of...

Toscaanse herfst gerechten

De herfst is in volle gang. Waar we in Nederland weer massaal aan verschillende stamppotten gaan,...

Mulino Bianco, de koekjes (+ recept)

Wie ooit in Italië is geweest heeft ze vast wel eens gezien. Een heel schap in...

Een moment geduld. We zoeken het geschikte aanbod in Toscane voor je…