Montepulciano ontdekken; Een wandeling door Montepulciano

Montepulciano is een ommuurde wijnstad in Zuid-Toscane, gebouwd op een smalle tufsteenrug tussen de Val di Chiana en de Val d’Orcia. Je komt er voor de renaissancepaleizen langs één lange straat omhoog, voor het uitzicht vanaf de toren op het centrale plein, en voor de Vino Nobile die rijpt in kelders die tientallen meters onder je voeten liggen.

In dit artikel

• Pittoreske straatjes en antieke wijnkelders
• De heuvel op
• Het centrale plein
• Een toren met een uitzicht
• Zomeractiviteiten
• Goede wijnen
• Praktisch: parkeren, de ZTL en openingstijden
• Hoe kom je in Montepulciano?
• Waar je overnacht
• Veelgestelde vragen

Reken op een halve dag als je alleen het centrum wilt zien, en op een hele dag zodra er een kelderbezoek of een proeverij bij komt. De stad is compact, maar het hoogteverschil tussen de laagste stadspoort en het Piazza Grande is stevig: alles gaat omhoog, over kinderkopjes.

De vele woningen en gebouwen die je onderweg passeert getuigen van de rijkdom van de adellijke families in de veertiende en vijftiende eeuw. In de zestiende eeuw bracht de familie de Medici er de architecten heen die het aanzien van de stad bepaalden — hun invloed zie je terug in bijna elk paleis aan de hoofdstraat.

Pittoreske straatjes en antieke wijnkelders

De twee grote stadspoorten zijn de logische startpunten: de Porta al Prato aan de noordkant en de Porta delle Farine aan de oostkant. De bussen vanuit Florence en Siena stoppen hier.

Vanaf de poorten loopt één lange, brede straat door de stad omhoog: de Corso. Daaruit vertakken zich de smalle steegjes waar het echte leven zich afspeelt — was aan de lijn, een enkele werkplaats, en om de hoek weer uitzicht over het dal.

Onder die straatjes ligt een tweede stad. Montepulciano is op tufsteen gebouwd en de wijnhuizen hebben zich er tientallen meters diep in uitgehold. Bij de Cantina Contucci en de Cantina De’ Ricci stap je vanaf het Piazza Grande een gewelvenstelsel in waar de vaten in het donker liggen te rijpen: een paar graden koeler dan buiten, en het ruikt er naar hout en aarde. Ook de kelders van Talosa en de Ercolani Azienda Agricola zijn de moeite waard.

De heuvel op

Loop onder de Porta al Prato door en je staat op de Corso, tussen de winkels. Op het eerste pleintje kom je de Colonna del Marzocco tegen: een marmeren zuil met de leeuw van Florence erop. Dat beeld duikt hier vaker op, onder meer op het Palazzo Avignonesi — een herinnering aan wie hier de dienst uitmaakte.

Daarna volgt het ene elegante paleis na het andere, tot je bij de kerk van Sant’Agostino komt. Die werd ontworpen door Michelozzo, de architect die veel voor de Medici werkte. Het kruisbeeld in de kerk wordt aan Donatello toegeschreven.

Aan de overkant staat een torenhuis met bovenop Pulcinella, de figuur uit de Napolitaanse commedia dell’arte, die met een hamer de uren op de klok slaat. In Toscane is dat een vreemde eend; waarschijnlijk is hij hier terechtgekomen via een bisschop uit Napels.

Verderop passeer je het Palazzo Cervini en het huis van Poliziano, de humanist en dichter die begon als huisleraar van de kinderen van de Medici. Vanaf hier is het nog een paar honderd meter klimmen naar het plein.

Het centrale plein

Bovenaan de Corso ligt het Piazza Grande, het hoogste punt van de stad. Aan één kant staat de Pozzo dei Grifi e dei Leoni, de put waarvan de leeuwen en griffioenen het plein bewaken. Eromheen: de Duomo met zijn nooit afgebouwde bakstenen gevel, het Palazzo Comunale, het Palazzo Tarugi en het Palazzo Contucci — dat laatste met de wijnkelder eronder waar je zo naar binnen loopt.

Het plein is klein genoeg om in één blik te overzien en groot genoeg om er een uur te blijven zitten. Wie films kijkt herkent het misschien: er is hier meer dan eens gefilmd, onder meer voor New Moon.

Een toren met een uitzicht

Het Palazzo Comunale aan het plein heeft een toren die je mag beklimmen, en dat is het beste uitzicht van de stad. Je kijkt over de daken heen het dal in: aan de ene kant de Val di Chiana met het Trasimeense meer in de verte, aan de andere kant de golvende heuvels van de Val d’Orcia, laag na laag blauwer.

De toren is niet het hele jaar open. Het seizoen begint 1 april en loopt tot begin november; daarbinnen kun je er dagelijks tussen 10.00 en 18.00 uur in, met het laatste kaartje om 17.45. Een kaartje kost € 5; wil je alleen het terras een verdieping lager, dan betaal je € 2,50. Kinderen tot en met tien jaar mogen gratis naar boven. In hetzelfde gebouw zit het Museo Civico (€ 6, gereduceerd € 4); een combikaart met de toren kost € 8.

Wil je nóg een uitzicht, loop dan door naar de Fortezza en de kerk van Santa Maria dei Servi. Vanaf daar ligt de stad onder je. Van dat punt is het ongeveer tien minuten lopen naar beneden naar de kerk van San Biagio, een van de zuiverste renaissancekerken van Toscane — vrijstaand in het veld, met gratis parkeren ervoor en buiten de ZTL.

Zomeractiviteiten

De zomer is hier druk bezet: het Cantiere Internazionale d’Arte met concerten en opera, de Bruscello (een volkstoneelstuk op het plein), en als slotstuk de Bravio delle Botti.

Die Bravio is het plannen waard. Op de laatste zondag van augustus duwen twee mannen per contrada een vat van tachtig kilo de Corso op — over exact de klim die jij hijgend hebt gelopen. In 2026 viel de wedstrijd op 30 augustus. De hele week ervoor staat de stad in het teken van optochten en diners in de straten. Wil je erbij zijn: boek ruim van tevoren, want het is het drukste weekend van het jaar.

Montepulciano heeft ook thermale baden, al liggen die niet in het centrum maar bij Sant’Albino, een paar kilometer onder de stad. Je kunt er terecht voor wellnessbehandelingen, massages, moddertherapie en hydromassage. Handig om te weten als het weer tegenzit.

Goede wijnen

Montepulciano staat samen met Montalcino bekend om zijn rode wijn. Het paradepaardje is de Vino Nobile di Montepulciano, in 1980 een van de allereerste DOCG’s van Italië.

Achter die naam zit een strak reglement. Er moet minstens 70 procent sangiovese in — hier Prugnolo Gentile genoemd — en de wijn mag pas na twee jaar rijping de deur uit, waarvan minimaal een jaar op hout. Voor een Riserva is dat drie jaar. Dat is precies waarom er zoveel vaten in die kelders liggen.

Op de terrassen aan de Corso schenken ze de Vino Nobile per glas; een karaf is meestal voordeliger. Bestel er brood met knoflook en een schaal olijven bij en je hebt een middag gevuld.

Praktisch: parkeren, de ZTL en openingstijden

Montepulciano ligt op een bergrug en het centrum is autoluw. Dat is de kennis die je vóór vertrek nodig hebt, want een boete komt maanden later via je autoverhuurder binnen, met administratiekosten erbovenop.

Het historische centrum is een ZTL, een zone met beperkt verkeer, bewaakt met camera’s bij elke toegangsweg. De tijden verschillen per seizoen:

Slaap je binnen de muren, dan mag je erin om je bagage te brengen, maar alleen om daarna te parkeren op de plek die je accommodatie aanwijst. Geef je kenteken dus altijd vooraf door — je gastheer meldt het aan bij de gemeente. Kom je voor de dag, parkeer dan op een van de betaalde terreinen net buiten de poorten en loop omhoog. Goede schoenen zijn hier geen overbodige tip.

Hoe kom je in Montepulciano?

• Met de auto vanaf de A1: afslag Valdichiana of Chiusi–Chianciano, daarna een klein half uur over de landweg. Zet je navigatie op een parkeerterrein bij een van de poorten, niet op het Piazza Grande.
• Met de trein tot Chiusi–Chianciano Terme, aan de lijn Florence–Rome. Vanaf dat station rijdt een bus naar Montepulciano; in de stad zelf is geen station.
• Met de bus vanuit Siena met Autolinee Toscane, meestal met een overstap. Reken op ruim twee uur. De bussen stoppen bij de Porta al Prato en de Porta delle Farine.
• Als dagtrip vanuit Florence, Siena of Rome. Dat scheelt je het parkeerprobleem én je mag proeven zonder te hoeven rijden — op deze bestemming de belangrijkste overweging.

Waar je overnacht

Binnen de muren slapen betekent ’s ochtends als eerste op het Piazza Grande staan en het plein ’s avonds voor jezelf hebben als de dagjesbussen weg zijn. Daar staat tegenover dat je met je koffer over kinderkopjes omhoog moet en dat de ZTL je auto buiten houdt.

In de heuvels eromheen zit je ruimer en meestal goedkoper, vaak met een zwembad, en de stad ligt op tien minuten rijden. Voor een gezin met kinderen is dat bijna altijd de betere ruil; voor een lang weekend met z’n tweeën juist niet.

Veelgestelde vragen over Montepulciano

Openingstijden en prijzen van de toren en het Museo Civico gecontroleerd bij de gemeente Montepulciano en Radio Siena TV, de ZTL-tijden bij de gemeente Montepulciano, de datum van de Bravio bij Siena Free. Gecontroleerd op 3 september 2026; tarieven, tijden en seizoensdata kunnen wijzigen.

Daniel Gruppen

Online Marketing | PuurWeb