Pitigliano, Sovana en Sorano: Verborgen Pareltjes

Bezienswaardigheden, Maremma

Pitigliano wordt ook wel La Città del Tufo genoemd. Een juweeltje, een betoverende en fascinerende plek in de Maremma streek, het Zuiden van Toscane. Te ontdekken op een klein uurtje rijden van onze B&B Locanda Toscanini in Piazze Cetona.

De weg naar Pitigliano toe is alsof je door een ansichtkaart rijdt, achter elke bocht verschijnt een vergezicht, een heuvellandschap of wordt de straat zo intiem door de laaghangende takken waardoor het lijkt alsof je onder een boog door rijdt.

Idyllisch is de beste omschrijving.

Maar opmerkzaamheid is geboden, hier en daar is de provinciale weg niet zo geweldig, met de nodige kuilen zelfs wat hobbelig te noemen. Het aantal tegenliggers is daarentegen zeer weinig te noemen. Wij hebben geen enkel moment spijt dat wij deze toeristische route in deze regio Maremma hebben genomen.

We zijn er bijna als we na de bocht in een open mond het aanblik aanschouwen, bomen gehuld in groen waarachter het dorpje Sorano opdoemt alsof geplakt op de rotswanden, huizen in verschillende hoogtes en breedtes. Totaal niet verantwoord stoppen we de auto langs de weg en leggen dit aanblik vast.

We horen water kletteren van een redelijke hoogte de diepte in. Een kleine waterval die ontspringt vanuit een rotswand. Door het dorp loopt de fiets- en wandelroute van de Etrusken, een ware uitdaging lijkt ons, met de nodige klimmen. Maar de uitzichtpunten van de hoog op de tuftsteen gebouwde dorpjes, zijn fenomenaal. We besluiten om op de terugweg hier even een stop te maken.

Zo’n 10 kilometer verder ligt heel strategisch boven op de heuvel ‘I Borghi più belli d’Italia’ – ‘Eén van de mooiste dorpen van Italië’, Pitigliano met zijn kerktoren naar de hemel reikend. Het loopt vloeiend over van rotswand naar de uit tuftsteen rechthoekige gehakte huizen, kris kras over elkaar heen gebouwd.

Wat een plaatje, al veel gezien maar het blijft telkens weer verwonderen en deze nieuwe ontdekking heeft ons hart gestolen, een verborgen pareltje.

We parkeren de auto, er zijn voldoende betaalde parkeerplaatsen beschikbaar en lopen langs de uitgehakte werkplaatsen en kelders met hun bogen, al dan niet afgesloten poorten richting het centrum. Het schijnt, zo horen wij later, dat er een heus labyrint aan gangen en kelders onder de grond is aangelegd waar op dit moment vele ‘Vino bianco di Pitigliano’ liggen en door de constante temperatuur nog sneller rijpen.

Pitigliano wordt ook wel het klein Jeruzalem genoemd, dit omdat er jarenlang een goed bevolkte Joodse gemeenschap huisde, ver weg van de Pauselijke staten. Zowel Italiaanse als Joodse traditie hebben elkaar in de loop der tijd beïnvloed en is nog steeds zichtbaar in de gerenoveerde synagoge en de restaurants.

Via de grote stadspoort lopen we het dorp binnen en komen uit op een klein plein waar het theater en stadhuis liggen. De statige gebouwen kleuren geel-grijs en zijn goed onderhouden. Het valt ons op dat het drukke toerisme hier achterblijft, gelukkig maar, het geeft ons het gevoel dat wij Pitigliano nu even voor ons alleen hebben. Kijken rond in de antiekwinkel en vintage shop met prachtige exemplaren.

Lopen een paar meter verder, aan onze linkerkant werpen we een blik door de prachtige arcade op de omliggende groene omgeving, slenteren we naar het iets verder gelegen ‘Piazza Fortezza Orsini’, genoemd naar het aan het plein gelegen paleis ‘Palazzo Orsini’, met zijn prachtige fontein met vijf bogen, gestart met de bouw in 1545 en voltooid in de volgende eeuw.

Het water wordt er naartoe gebracht via een 17de eeuwse acquedotto, gekenmerkt door een enorme boog die over de autoweg loopt. Al opgemerkt voordat we Pitigliano binnenkwamen. Aan de rechterkant, Piazza della Repubblica staat een bronzen beeld van een man met ezel "Al Villano", een eerbetoon aan de boeren voor het zware werk verricht in dit tuftsteen gebied.

Neem de tijd om het uitzicht over de vallei in je op te nemen. In een wirwar van pittoreske straatjes en doorkijkjes laten wij de historie op ons inwerken. Voor de traditionele lunch nemen we plaats bij Trattoria La Pappalpomodoro aan de Via Roma 92. Voor een sterren lunch is Osteria Il Tufo Allegro aan te bevelen, het ligt zo’n 30 meter van de synagoge aan de Vicolo della Costituzione 5.

We vervolgen onze reis via het kleine middeleeuws, in de vallei gelegen Sovana, dat ten tijde van de Etrusken al bewoond werd evenals een bisschopszetel. Om het centrale plein ‘Piazza del Pretorio’ liggen de historische gebouwen in de romaanse stijl gebouwd met de tuftsteen zoals vele gebouwen hier in Sovana.

Wat meteen opvalt is ‘Il Palazzetto’ dat dateert uit de 12e eeuw, een smal hoog gebouw met een grote klok in de nok. Dit gebouw heeft vroeger dienst gedaan als het hoofdkwartier van de gemeentelijke archieven uit de 17e eeuw. Het Palazzo Pretorio aan de linkerkant, het restaureerde Palazzo Bourbon del Monte, de residentie van de Bourbon del Monte familie.

We lopen nog een stukje verder waar de monumentale ruïnes van het fort nog duidelijk zichtbaar zijn, Rocca Aldobrandesca.

Kortom Sovana in een notendop maar zeker de moeite waard.

We keren terug naar Sorano, de waterval van vanochtend geeft nu een prachtige dauw boven de bomen en met de zonsondergang aan de horizon een mysterieus plaatje. Het is een klein gehucht waar de tijd heeft stilgestaan. We horen wat geroesemoes op het terras, kwetterende laag vliegende zwaluwen, het lijkt alsof we door een filmdecor lopen.

Langs het statige Gemeentehuis, aan Piazza Pietro Busatti lopen we langs een galerij gedragen door marmeren zuilen met fonteinen, aan beide zijden is een opening waardoor een prachtig panorama zichtbaar wordt, ook hier weer een oud aquaduct, onder de stadspoort door volgen we een labyrint aan smalle straatjes en portalen.

Nu heerst er een rust maar in de zomermaanden is er voldoende activiteit op straat, openen de winkels hun deuren voor de verkoop van lokale producten, ceramiek, kleding en houtsnijwerk.

We betreden de smalle trappen met links en rechts aangrenzend voordeuren van woningen die pal naast de trappen zijn gebouwd. Stiekem gluren we binnen als het geluid van een net iets te luid brabbelende tv ons tegemoet komt.

De laatste treden verwijderd van het panoramisch terras van het middeleeuws imposante fort Masso Leopoldino. Wat een magistraal uitzicht over groen en de opeenhoping van daken in terra van het stadje. Een mooi voorbeeld van integratie tussen natuur en architectuur.

Door zijn strategische positie werd dit fort gebruikt als een soort citadel om het dorp te verdedigen, zoals wordt aangegeven door de naam van het straatje beneden “Rocca Vecchia” – Oud Fort betekent. De historische klokkentoren maakt het plaatje af. De enorme hoogte verschillen in combinatie met de smalle straatjes en doorkijkjes met de vergezichten begrijpen we helemaal waarom dit dorp is uitgeroepen tot ‘één van de mooiste dorpen van Italië’.Wederom een verborgen pareltje.

Monique Engelen-Tonk

| Salve! Na vele jaren rondreizen, op zoek naar de leukste plekjes en achterafsteegjes in Toscane en Umbrië heb ik in mei 2016 mijn hart gevolgd naar Italië. Schrijven is voor mij een middel om ervaringen vast te leggen en telkens weer te beleven van de grote lijnen tot in de kleinste details.


Gerelateerde artikelen

ToscaneTips

Gratis reisadvies ontvangen?
Ontvang een gratis reisgids
Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief Contact

Gratis reisadvies »