Het plein van de wonderen: Het hart van Pisa

Bezienswaardigheden, Pisa

Het Piazza dei Miracoli in Pisa, ook wel het Plein van de Wonderen genoemd, werd 25 jaar geleden toegevoegd aan de UNESCO werelderfgoedlijst. Het plein bevindt zich niet in het centrum van de stad zoals je misschien zou denken, maar aan de noordelijke westkant van de versterkte muur, bijna buiten de stad.

ToscaneTips.nl webshop

Er was toentertijd waarschijnlijk niet genoeg plaats om het plein in de stad te bouwen dus besloot men het maar ergens anders te doen. Sinds de periode van de Etrusken worden de drie monumenten op het plein beschouwd als een symbool voor het godsdienstgelijke leven. Hierbij worden de drie grote stadia van een mensenleven voorgesteld: Het Baptisterium symboliseert de geboorte, de Kathedraal van Santa Maria Assunta staat voor het leven en het kerkhof, logischerwijs, staat voor de dood.

Hoe zit het nu met de toren van Pisa? Eigenlijk maakt deze bekende toeristische trekpleister deel uit van de kathedraal. Meer nog, het gebouw fungeert als de klokkentoren ervan! Rondom het plein ligt een prachtige groene tuin waar studenten en toeristen op hun gemak kunnen ontspannen en genieten van het prachtige uitzicht.

De naam Piazza dei Miracoli, of Plein van de Wonderen, stamt eigenlijk uit de periode na de Eerste Wereldoorlog. Gabrielle D’Annunzio citeerde het in zijn werk ‘Forse Che si, forse Che no’ met de volgende woorden: “De Ardea draaide in de lucht van Christus, over het veld van wonderen”. De bouw van het plein startte in de elfde eeuw en werd, ten gevolge van aanpassingen en oponthoud, pas vervolledigd in de 19e eeuw, door de architect Alessandro Gherardesca.

De geschiedenis van het plein

Het plein kreeg vorm in het jaar 1964, dankzij de opbouw van het centrale gedeelte van het complex: de Kathedraal van Santa Maria Assunta. Deze kathedraal symboliseert als het ware de expressie van de Romaanse architectuur van Pisa die in die periode beïnvloed werd door verscheidene stijlelementen. Pisa was in die periode immers een ‘Maritieme Republiek’. Zeevaarders voeren rondom de Arabische wereld en werden beïnvloed door alle prachtige culturen die ze ontdekten.

Jaren later begon men met de versteviging van de muur – de initiële kerk bevond zich immers niet binnen de muren – en pas in het jaar 1152 ging de bouw van de Doopkapel van start. Deze stond recht voor de kathedraal en had een diameter die even groot was als diens voorgevel. Zo’n 20 jaar later begon men ook te werken aan de klokkentoren die nu bekend staat als de Toren van Pisa. In 1277 werd tenslotte het kerkhof gebouwd.

Voor de aanval van de Florentijnen, in de vijftiende eeuw, kon men het plein gewoon betreden doorheen de Porta del Leone. Deze werd echter afgesloten na de belegering door de bouw van de Porta Santa Maria, die nu nog te bezichtigen is. Tijdens het bewind van de Medici en de Lorraine waren de vier monumenten omringd door andere constructies en gebouwen. Deze werden echter weer neergehaald aan het einde van de 19e eeuw, toen Alessandro La Gherardesca het plein reorganiseerde en het zijn huidige opbouw gaf.

De laatste aanpassingen werden gedaan tijdens de periode van de Fascisten. Men voegde het zogenaamde ‘She-Wolf’ monument van Rome toe aan de noordelijke kant van de klokkentoren. Daarbij plantte men 17 cipressen aan de oostkant van het plein, ter herdenking van de soldaten die tijdens de oorlog het leven lieten.

De Kathedraal van Santa Maria Assunta – Duomo

Deze kathedraal was hét embleem van de Romaanse architectuur in Pisa en werd ontworpen door Buscheto, een 17e eeuwse architect. De uitstraling, de mengeling van verschillende invloeden en culturen getuigen van de grote invloed die de Byzantijnen en Moslims hadden in die periode.

Tijdens de reizen naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten ontdekten de zeevaarders van Pisa de typische kenmerken van de talloze werelden die ze ontdekten en werden er dan ook onvermijdelijk door beïnvloed.

De pilaren in de Duomo zijn daar het perfecte voorbeeld van. Ze doen denken aan de pijlers die je kan vinden in een Moskee! In 1956 ontstond een brand in de kathedraal maar niettemin kon men verscheidene werken redden.

Het Baptisterium (Doopkapel)

De constructie van het Baptisterium begon in 1152 onder toezicht van de architect Diotislavi. De constructie staat recht tegenover de kathedraal en werd in de dertiende eeuw volledig gerenoveerd door Nicola Pisano en zijn zoon Giovanni. Zij voegden Gotische elementen toe aan het gebouw, alsook een cupola. In het midden van het gebouw staat de Doopvont van Guido Bigarelli die verlicht werd door de zon dankzij een gat in het plafond. Deze opening wordt nu echter bedekt door de Cupola.

De Pulpit van Nicola Pisano symboliseert verhalen over Jezus’ leven op vijf verschillende panelen. De pilaren vertegenwoordigen daarbij de verschillende Deugden. Wat meteen opvalt is de traditionele stijl van het werk. Nicola Pisano wordt daarom dan ook beschouwd als de voorloper van de Renaissance.

De Toren van Pisa

De bekende Toren van Pisa werd gebouwd in het jaar 1173 en toen al stond de constructie bekend om zijn unieke vormgeving en schuine stand. De toren kwam eigenlijk schuin te staan door veranderingen in de ondergrond en dat is dan ook waarom de bouwwerken regelmatig werden stilgelegd. In het jaar 1275 voegde men drie verdiepingen toe aan het gebouw maar de klok zelf kwam er pas in het jaar 1350.

De Toren is zo’n 55 meter hoog en helt 5 graden naar het zuiden. Er zijn precies 294 trappen en elke verdieping heeft zijn eigen gallerijen en tentoonstellingen, behalve de bovenste. Daar pronken immers de zeven indrukwekkende klokken van de toren. De toren was tijdelijk niet meer toegankelijk voor bezoekers door problemen met de stabiliteit, maar tegenwoordig kan je er als bezoeker weer gewoon in.

Camposanto (begraafplaats)

Het kerkhof is een eeuwenoud monument dat aan de noordkant van het Plein van de Wonderen gebouwd werd. Giovanni de Simone begon eraan te werken in 1277 en maakte er een rechthoekige constructie van, waarbinnen zich een klooster met typerende Gotische galerijen bevindt. De legende zegt dat het kerkhof op modder gebouwd zou zijn geweest, die men uit het Heilige Land, de geboorteplaats van Jezus, had gehaald.

In het klooster kan je tal van sarcofagen bezichtigen, alsook Romeinse gravenwaar tal van vooraanstaande personen begraven liggen. Onder de grond bevinden zich dan weer de graven van de edelen van Pisa. Hier kan je ook tal van kunstwerken bekijken, waaronder de Pulpit van Giovanni Pisano, De Lamp van Galileo Galilei, verscheidene fresco’s van Benozzo Gozzoli en Buonamico Buffalmaco met zijn bekende Triomf der Dood, een tabernakel van de Della Robbia en nog veel meer.

De stad heeft echter nog talloze andere bezienswaardige monumenten, kerken en musea in petto die je ongetwijfeld bezocht moet hebben. Het Plein van de Wonderen is op zich echter al reden genoeg om Pisa te bezoeken en dat maakt het dan ook één van de populairste reisbestemmingen voor honderdduizenden toeristen van over de hele wereld. Nu jij nog!

ToscaneTips.nl webshop

Daniël Gruppen

Oprichter van ToscaneTips.nl | Hallo, ik ben de oprichter van ToscaneTips.nl. Een paar jaar geleden ontdekte ik Toscane. Vervolgens heeft deze streek me niet meer losgelaten. Op ToscaneTips.nl deel ik graag mijn liefde voor Toscane met jou.


Gerelateerde artikelen

ToscaneTips

Meer weten over ToscaneTips
Ontvang een gratis reisgids
Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief Contact