Volterra, De stad van albast en vampieren

Inderdaad, vampieren, dat heb je goed gelezen. Volgens de Twilight boekenserie van de hand van schrijfster Stephanie Meyers die enkele jaren geleden de wereld veroverde, is Volterra de thuisbasis van de Volturi, een kring van zeer rijke en eeuwenoude vampieren die worden gezien als de heersers van de wereldwijde vampierenbevolking. Voor filmfans en fans van de Twilight-serie in het speciaal kan dit een extra reden zijn om het middeleeuwse heuveldorp Volterra te bezoeken, al zijn de meeste Volterra-scènes in de Twilight-films eigenlijk in Montepulciano opgenomen. Verder gaan we het niet meer over vampieren hebben, maar het leek ons wel leuk om deze fun fact te delen voordat we het prachtige Volterra aan je voorstellen. Dit Toscaanse pareltje heeft namelijk heel wat meer te bieden dan een rol in een populaire sci-fi filmserie.

Oud straatje in Volterra

Volterra is namelijk een heel charmant dorp gelgen in de provincie Pisa, niet ver van Florence, Siena en de Toscaanse kust. Het staat bekend om de Etruskische oorsprong en de vele overblijfselen uit dit tijdperk die er te bewonderen zijn. Tijdens een wandeling door de kronkelende, met keien geplaveide straatjes zal je naast Etruskische overblijfselen ook heel wat Romeinse en middeleeuwse structuren tegenkomen. Daarnaast bezit Volterra ook een heel rijk ambachtelijk erfgoed, waardoor het een paradijs is voor mensen die houden van Toscaanse kunst en handwerk. Het dorp zelf is vooral (wereld) beroemd dankzij de lokale cultuur van het albastsnijden.

Zicht op (de stadsmuur van) Volterra
Zicht op (de stadsmuur van) Volterra

Van de Etruskische stadsmuren en het Romeinse amfitheater tot de middeleeuwse façades en de moderne ateliers van de lokale albastsnijders, er valt heel wat te beleven en te bezien hier voor liefhebbers van de Toscaanse geschiedenis en het Toscaanse leven. Voordat we overgaan tot de trekpleisters van Volterra nemen we een kijkje naar de geschiedenis van het dorp en de omgeving. Tenslotte zetten we ook enkele plekken in en rondom Volterra op een rijtje waar het heerlijk vertoeven is als bezoeker van de regio.

Een beknopte geschiedenis van Volterra

Volterra was in de periode tussen de 7de en de 2de eeuw voor Christus een belangrijke nederzetting van de Etrusken, maar er zijn lokaal zelfs bewijzen van ontwikkeld leven gevonden die nog een paar eeuwen ouder zijn. Deze stammen af uit de 10de eeuw voor Christus en worden toegeschreven aan de zogenaamde Villanovacultuur, de vroegste fase van de Etruskische beschaving waar wij relatief weinig van weten. Vanwege de lange geschiedenis van Volterra en omstreken hebben we deze beknopte geschiedenis van het dorp opgedeeld in vier delen: de Etrusken, de Romeinen, de Middeleeuwen, en de Renaissance.

albast
Werken met albast

De originele stadsmuren werden gebouwd door de Etrusken in de vierde eeuw voor Christus, toen het dorp nog Velathri heette en één van de belangrijkste centra van Etruria was. De Etrusken waren al sinds de achtste eeuw voor Christus aanwezig op deze plek en gebruikte de strategische, hoge ligging van het dorp om controle over de hele regio te krijgen. Onder andere het dorp Fiesole werd indertijd gesticht door Velathri om hun greep op het gebied te versterken. In het Etruskische tijdperk kwam de stad al bekend te staan als een centrum voor ambachtelijk handwerk, van bronzen figuren en terracotta aardewerk tot handwerk van albast waarvoor Volterra zelfs vandaag de dag nog wereldberoemd is.

Tegen de derde eeuw voor Christus had het groeiende Romeinse Rijk ook een oogje gekregen op het welvarende Volathri. Uiteindelijk kwam de stad aan het begin van de tweede eeuw voor Christus in Romeinse handen, waarna de naam veranderd werd naar Volaterrae. Tijdens de Romeinse burgeroorlogen onder generaal Lucius Cornelius Sulla kozen de Etrusken de kant van de verliezers, waarna Sulla, als overwinnaar, Volaterrae liet plunderen en veel van zijn veteranen liet settelen in de stad.

fort van Volterra
Fort van Volterra

In de loop van de 12de eeuw, na onder andere periodes onder de Franken en de Lombarden, verkreeg Volterra de status van vrije commune. Tegen de tweede helft van de 14de eeuw had het Florentijnse Rijk echter de controle over de regio verkregen, waardoor de Renaissance ook in Volterra tot uiting kwam. Het was in deze periode, onder Lorenzo de’ Medici, dat de laatste grote uitbreidingen qua stedelijke structuren en infrastructuur plaatsvonden. Zo werd, onder andere, het imposante fort van Volterra in deze tijd gebouwd.

Piazza dei Priori in Volterra
Piazza dei Priori in Volterra

Vandaag de dag is Volterra een smeltkroes van alle beschavingen en culturen die sinds de 10de eeuw voor Christus aanwezig zijn geweest in de omgeving. Het overgrote deel van de stad is nog steeds omringd door de eeuwenoude stadsmuren en zeker het centrum van de stad is zeer goed bewaard gebleven, met de Piazza dei Priori als uitstekend voorbeeld. Ook buiten de stadsmuren is veel van de geschiedenis van Volterra nog steeds in vol ornaat de bewonderen, met de Spedaletto, een middeleeuws ziekenhuis, en de Baldia Camaldolese als mooie voorbeelden daarvan.

Enkele bezienswaardigheden in Volterra

Dankzij de lange en rijke geschiedenis van Volterra en omstreken, en de goede conservering van veel van de overblijfselen en structuren uit het verre verleden, valt er enorm veel te zien in Volterra. Net als in zoveel Toscaanse dorpjes en plekken is een beetje beginnen dwalen door de kleine straatjes en steegjes waarschijnlijk de beste manier om die heerlijke lokale sfeer op te snuiven, maar er zijn ook heel wat plekjes die de moeite van een specifiek meer dan waard zijn wanneer je een trip naar Toscane aan het plannen bent.

Piazza dei Priori

Uitzicht vanaf de klokkentoren op Piazza dei Priori
Uitzicht vanaf de klokkentoren op Piazza dei Priori

De Piazza dei Priori is het plein dat het centrum van Volterra vormt, waardoor het goed mogelijk is dat veel van je verkenningstochten van hieruit beginnen. De blikvanger aan dit plein is het Palazzo dei Priori, het oudste palazzo van Toscane (gebouwd tussen 1208 en 1254) dat tegenwoordig dienst doet als gemeentehuis van het dorp. Tegenover het Palazzo dei Priori bevindt zich het Palazzo Pretorio, een 13de-eeuws gebouw dat tot 1511 werd gebruikt als de residentie van de Capitano del Popolo, oftewel de belangrijkste stadsmagistraat van Volterra. De toren van deze structuur wordt liefkozend de Torre del Porcellino (Toren van het Biggetje) genoemd, naar het kleine stenen beeldje van een varkentje op de top van het gebouw.

Cattedrale di Santa Maria Assunta

Cattedrale di Santa Maria Assunta interieur
Interieur van de Cattedrale di Santa Maria Assunta

De eerste stenen van deze Duomo werden al in het jaar 1120, maar het huidige exterieur is vooral het resultaat van een grootschalige restoratie in 1493 nadat een deel van de kerk was ingestort. Het interieur is á la Renaissance, aangezien de laatste grote renovatie hier plaatsvond in de tweede helft van de 16de eeuw. Het resultaat van dit verleden is een prachtige combinatie van Romeinse architectuur met Renaissance-plafonds en verschillende gedecoreerde kapellen. In de Cattedrale vind je ook tallozen kunstwerken van bekende Italiaanse kunstenaars, waaronder Mino da Fiesole, Andrea della Robbia, en Benozzo Gozzoli.

Museo Etrusco Guarnacci

Museo Etrusco Guarnacci
Museo Etrusco Guarnacci

De uitgebreide collectie kunstvoorwerpen die wordt tentoongesteld in het Museo Etrusco Guarnacci is één van de meest indrukwekkende collecties van Etruskische opgravingen in Italië. Alle voorwerpen zijn in de omgeving gevonden, waaronder de meer dan 600 urnen van voornamelijk albast en tufsteen. De vondsten worden tentoongesteld volgens onderwerp en tijdperk, en de voorwerpen uit de latere periodes bevinden zich vooral op de tweede en derde verdieping van het museum. Het museum is het hele jaar door open met variërende openingstijden en de prijs van een ticket bedraagt tussen de €6 en de €8 per persoon.

Teatro Romano

Teatro Romano
Teatro Romano

Deze archeologische site staat bekend als één van de best bewaard gebleven Romeinse amfitheaters in heel Italië. De Romeinen lieten dit theater in de eerste eeuw voor Christus bouwen en breidde het complex enkele eeuwen later verder uit met de aanleg van thermale baden. Voor de echte liefhebbers (met een kaart) hebben we nog een kleine insider tip wat betreft het Teatro Romano: vanaf de Via Lungo Le Mura Del Mandorlo, de weg die boven deze site langsloopt, heb je een perfect zicht van boven op het hele Teatro Romano en de omliggende structuren.

Fortezza Medicea

Fortezza Medicea
Fortezza Medicea

Het fort van Volterra wordt ook wel het Medici-fort genoemd, maar dit is strikt gezien niet helemaal correct. Het Fortezza Medicea bestaat namelijk uit twee delen: het zuidelijke deel stamt af uit 1342 en werd gebouwd onder leiding van de Florentijnse leider Wouter VI van Brienne, terwijl Lorenzo de’ Medici in 1474 het tweede deel van het fort liet bouwen. De twee delen zijn verbonden door een massieve stenen muur en tegenwoordig wordt deze fortezza gebruikt als maximaal beveiligde gevangenis, maar dankzij de locatie op het hoogste punt van Volterra is het nog altijd zeker een bezoekje waard.

Verblijven in Volterra

Volterra is heel mooi en interessant om te bezoeken, maar het is ook een uitstekende locatie in het westen van Toscane om je vakantie vanuit de plannen. Sinds het uitkomen van de Twilight-boekenserie is het aantal toeristen wel wat toegenomen in de regio en vooral in de stad zelf, maar het valt allemaal nog relatief mee, zeker vergeleken met sommige andere populaire dorpen en steden in Toscane. Voor het geval het je wel wat lijkt om in Volterra te verblijven, zetten we hieronder een paar accommodaties op een rijtje.

Villa Fragina di Sotto

Fraggina di Sotto
Fraggina di Sotto

Fragina di Sotto is een privévilla in Volterra zelf met op de begane grond een open woon- en eetkamer met tweepersoonsslaapbank op aanvraag. Het huis is uitgerust met, onder andere, een aparte keuken met vaatmachine, een toilet met wasmachine, en een Amerikaanse koelkast. Op de eerste verdieping bevinden zich een slaapkamer met tweepersoonsbed met aangrenzende badkamer met douche, en een tweede slaapkamer met tweepersoonsbed met eigen badkamer en douche. Buiten heeft de villa een groot terras met tafel en stoelen, en een eigen zwembad met ligbedden en parasol. Het complex beschikt over gratis wi-fi, er is parkeergelegenheid beschikbaar voor maximaal 2 auto’s, en huisdieren zijn helaas niet toegelaten.

Le Selvole

Le Selvole
Le Selvole

Le Selvole is een gezellige agriturismo in Pomerance, op zo’n 20 kilometer van het centrum van Volterra,  omringd door een typisch Toscaans landschap van glooiende heuvels, olijfboomgaarden, wijngaarden, en landerijen. Het boerenbedrijf bestaat uit ruim 70 hectare aan graanvelden en wijngaarden, en is van de familie Marzoli. Zij leggen met veel plezier alles uit over Le Selvole en heten ook honden welkom op hun landgoed. Er zijn vier ruime appartementen in het hoofdgebouw en je kan ook de nacht buiten doorbrengen in een grote safaritent. In de grote tuin met olijf- en fruitbomen vind je het zwembad, een barbecue, en speelgelegenheid voor kinderen. De familie Marzoli kan ook tal van activiteiten organiseren, waaronder wandel- en fietstochten met een gids, pony- en paardrijden, proeverijen, en wellness-behandelingen.

Max Decimer

Hi, ik ben Max Decimer, zelfstandig consultant bij mijn eigen bedrijf. Het werk houdt me redelijk bezig, maar wanneer ik even de kans heb probeer ik zoveel mogelijk hoeken van de wereld te zien, of die nou aan de andere van de wereld of op 15 minuutjes rijden liggen. Montepulciano is één van mij meest recente “ontdekkingen, vandaar dat ik zo nu en dan wat indrukken zal delen op ToscaneTips.nl.

Misschien vind je dit ook leuk om te lezen